Kto to jest Scrum Master i czym się zajmuje? [agilestarter]

Scrum Master to jedna z trzech ról, która występuje w Scrumie. Jest to rola, która budzi najwięcej kontrowersji i bardzo często jest rozumiana w niewłaściwy sposób. seria "Zielony listek"Na domiar złego, Scrum Master w polskich realiach został początkowo przetłumaczony w przesadnie dosłowny sposób jako “Mistrz Młyna”. Ale zacznijmy od początku.

W największym skrócie, Scrum Master odpowiada za to, aby Scrum był rozumiany i stosowany. Innymi słowy zapewnia, że Zespól Scrumowy stosuje się do:

  • teorii Scruma (czyli empirycznej kontroli procesu), oraz
  • reguł oraz praktyk (zdarzenia, role oraz artefakty).

Postawa

O ile zapewnienie, że Scrum jest stosowany jest relatywnie proste, o tyle zapewnienie, że Scrum jest rozumiany, jest zdecydowanie poważniejszym wyzwaniem. Bardzo łatwo bowiem wpaść w tzw. “kult cargo”, który objawia się tym, że Zespól Deweloperski stosuje role, zdarzenia oraz artefakty Scruma bez zrozumienia “dlaczego” oraz “jak” je stosować. Przykładem może być bezmyślne odpowiadanie na 3 pytania podczas Codziennego Scruma, bez świadomości dlaczego tak naprawdę się spotykamy. Zadaniem Scrum Mastera jest więc doprowadzenie do takiej sytuacji, w które Zespół Scrumowy rozumie dlaczego i w jakim celu realizuje konkretne działania.

Scrum Master jest określany jako przywódca służebny (ang. servant leadership). Co ważne, nie chodzi tutaj o przyjmowanie postawy służalczej, a raczej o wczesne identyfikowanie potrzeb otoczenia (zespołu, organizacji, klienta, stakeholderów) oraz udzielania im niezbędnego wsparcia. Przywódca służebny słucha, wykazuje się empatią, jest otwarty, chętnie pomaga i wspiera ludzi w rozwoju. Dlaczego o tym wspominam? Osoby, które lubią wychodzić z pozycji siły i wszystko wiedzą najlepiej, mogą mieć duży problem z porzuceniem starych nawyków, co może skutecznie utrudnić ich rozwój w roli Scrum Mastera.

Obowiązki

Warto zaznaczyć, że udzielanie przez Scrum Mastera wsparcia nie oznacza, że wykonuje on pracę za Zespół Deweloperski (zdecydowanie nie jest skrybą ani sekretarką zespołu) czy Product Ownera (nie zarządza Product Backlogiem). Tego rodzaju zachowania świadczą o dysfunkcji i są częstym błędem świeżo upieczonych Scrum Masterów. W momencie kiedy Scrum Master zaczyna zajmować się tego rodzaju zadaniami, przestaje skupiać się na wypełnianiu swoje roli.

Co więc tak naprawdę robi Scrum Master? Trzy główne obszary jego pracy to:

  • wspieranie Product Ownera – m.in. pomaga (ale nie wyręcza) w zarządzaniu Product Backlogiem, tworzeniu zrozumiałych elementów Product Backloga, pomaga zrozumieć podejście empiryczne w procesie tworzenia produktów, wspiera proces planowania rozwoju produktu.
  • wspieranie Zespołu Deweloperskiego – m.in. usuwa wszelkie przeszkody Zespołu Deweloperskiego (np. chroniczna niedostępność środowiska testowego lub brak dostępnych urządzeń mobilnych w zespole tworzącym aplikacje na iPhone’a), wspiera samoorganizację (ang. self-organization), pomaga zrozumieć międzyfunkcjonalność zespołu (ang. cross-functionality), moderuje spotkania, jeśli zachodzi taka potrzeba, pomaga zrozumieć Scruma oraz zasady i wartości zwinnego wytwarzania oprogramowania
  • wspieranie organizacji – m.in. pomaga zrozumieć Scruma pracownikom organizacji, przeprowadza procesy wdrażania Scruma, wspiera zrozumienie empirycznego rozwijania produktów, inicjuje działania zwiększające produktywność Zespołu Scrumowego oraz organizacji, wspieranie procesu zmian w organizacji

Codzienne obowiązki Scrum Mastera oscylują wokół tych trzech obszarów i, w zależności od konkretnej organizacji, mogą osiągać różne natężenie. Przykładowo, łatwo sobie wyobrazić, że Scrum Master pracujący z osobą dopiero zaczynającą swoją przygodę w roli Product Ownera, będzie spędzał dużą cześć czasu, wspierając ten konkretny obszar.

Rozwój Scrum Mastera

Dobrze, gdy Scrum Master posiada zarówno wysokie umiejętności miękkie (m.in. komunikacja, asertywność, facylitacja, rozwiązywanie konfliktów, czy zmysł obserwacji), jak i te bardziej twarde/techniczne (m.in. iteracyjne/inkrementalne wytwarzanie oprogramowania, rozumienie procesu deweloperskiego, znajomość różnych metod oraz podejść do wytwarzania oprogramowania – takich jak np. XP, Test Driven Development, Behaviour Driven Development)

Cechą wspólną najlepszych Scrum Masterów jest nieustanny rozwój kompetencji, zachodzący poprzez poznawanie nowych kontekstów pracy, ciągłe pogłębianie wiedzy oraz rozbudowywanie dostępnego wachlarza technik.

W sieci dostępne są różne modele rozwoju kompetencji Scrum Masterskich, poniżej przedstawiłem dwa najciekawsze z nich:

  • model Angel’a Medinilla’a –  opisany przez Ewę przy okazji relacji z pierwszego dnia konferencji Agile By Example. Polecam dostępne video ze wspomnianej prezentacji.
  • model Shu-Ha-Ri – również ciekawy model, oparty na podejściu Shu-Ha-Ri, opisany w serii artykułów na stronie “Inevitably Agile”.

Co ważne, nie ma reguły, jeśli chodzi o wcześniejsze doświadczenia zawodowe Scrum Mastera. Najczęściej Scrum Masterzy wywodzą się z ról deweloperskich (np. programista, lider techniczny) lub biznesowych (np. kierownicy projektów, analitycy). Nie wyklucza to jednak osób, które nie miały wcześniej do czynienia z wytwarzaniem oprogramowania przy założeniu, że osoby te będą zainteresowane zgłębieniem zagadnień z obszaru software developmentu.

Łączenie ról

Jeśli chodzi o obowiązki Scrum Mastera, idealna sytuacja występuje wtedy, gdy pełnienie roli Scrum Mastera jest jedynym zadaniem konkretnej osoby na tym stanowisku. Łączenie różnych ról np. programisty, testera czy kierownika z rolą Scrum Mastera, jest ryzykowne i może prowadzić do sytuacji, w której większe skupienie się na jednej z ról (np. na roli programisty), może powodować obniżenie jakości zobowiązań wynikających z roli Scrum Mastera. Przykładowo, o wiele trudniejsze w takiej łączonej konfiguracji będzie pozostanie obiektywnym i bezstronnym w przypadku konieczności zmoderowania dyskusji lub rozwiązania konfliktu w zespole.

Stare porzekadło scrumowe mówi: “Dobry Scrum Master może prowadzić dwa zespoły, a bardzo dobry – tylko jeden”. Jak pamiętamy, zadaniem Scrum Mastera jest wspierać zarówno Zespół Deweloperski, Product Ownera, jak i organizację. W takim przypadku trudno sobie wyobrazić, że może to zostać zrealizowane na odpowiednim poziomie, jeśli Scrum Master jest zaangażowany w pracę np. 3 zespołów scrumowych jednocześnie (co, jak pokazuje praktyka, nie jest wyjątkowo rzadkim scenariuszem). Przy założeniu, że zespoły te mają 1-tygodniowe Sprinty, można przyjąć w zaokrągleniu, że trzy z pięciu dni tygodnia Scrum Master spędza wraz z zespołami na samych tylko zdarzeniach scrumowych. Pozostałe dwa dni to naprawdę mało czasu, jeśli weźmiemy pod uwagę, jak dużo zadań może leżeć w kręgu zainteresowania Scrum Mastera.

Scrum Master to nie Project Manager

Warto poświęcić jeden akapit na omówienie częstego uproszczenia, pojawiającego się w ofertach pracy dostępnych na rynku, a mianowicie stawianie znaku równości pomiędzy rolą Scrum Mastera z rolą Kierownika Projektu.

Kiedy zestawimy obowiązki Scrum Mastera wspomniane w tym artykule z typowymi obowiązkami Kierownika Projektu (w dużym uproszczeniu – odpowiedzialność za zakres, czas i “zasoby” projektu) okazuje się, że są to dwie zupełnie różne role, skupione na zupełnie innych obszarach. Kiedy usłyszysz więc, że Scrum Master “przydziela zadania osobom w zespole”, “ustala zakres Sprintu” lub “decyduje o rozwiązaniach technicznych”, możesz być pewny, że masz do czynienia z poważnym niezrozumieniem roli Scrum Mastera.

Na skutek powszechnego doklejania słowa “agile” do znanych już pojęć oraz najzwyklejszych braków w wiedzy, firmy publikujące tego rodzaju oferty dokonują przysłowiowego “strzału w kolano”. Doświadczony Scrum Master jest bowiem bardzo szybko w stanie ocenić już po samym ogłoszeniu, czy firma faktycznie szuka Scrum Mastera, czy nastąpiło zwykłe pomieszanie pojęć. Warto spędzić chwilę w poszukiwaniu sensownych ogłoszeń, aby uniknąć zawodu podczas rozmowy rekrutacyjnej. Osobom poszukującym pracy w środowisku agile, szczególnie w roli Scrum Mastera, polecam przejrzeć wyselekcjonowane ogłoszenia dostępne na stronie agile247.pl.

Komentarze do wpisu: “Kto to jest Scrum Master i czym się zajmuje? [agilestarter]


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Ta strona używa Cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie ciasteczek zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję, bo lubię Was czytać.
x