Nie wiedzieliśmy, że mówimy prozą – rzecz o intuicyjnej zwinności

Checklista do misji Apollo 12Niezależnie od siebie wiele osób w różnych kontekstach rozmowy o agile wspomina, że już od długiego czasu pracowały zwinnie, mimo, że nie wiedziały o istnieniu tego nurtu lub znały go tylko pobieżnie. Bardzo przypomina to klasyczny cytat z Moliera:

(…) już przeszło 40 lat mówię prozą, nic o tym nie wiedząc

Gdy wejść w głębszą dyskusję z takim stwierdzeniem, najczęstsze przejawy pracy zwinnej to:

  • bliska współpraca członków zespołów z przedstawicielami biznesu,
  • ciągłe planowanie i zmienianie priorytetów w trakcie pracy,
  • brak dokumentacji przed rozpoczęciem pracy albo jej szczątkowa postać.

Do pewnego stopnia stwierdzenie o intuicyjnym podejściu do agile mnie nie dziwi. Osobiście uważam, że wiele technik czy metod w całym nurcie agile przyjmuje się m.in. dlatego, że są dość proste w zastosowaniu, intuicyjne i wiele z nich wypływa z pragmatycznego podejścia do pracy zespołów, chęci uniknięcia niepotrzebnej formalizacji i skrócenia ścieżek komunikacyjnych. Te chęci można realizować w organizacji pracy zespołu innymi technikami, niż tylko agilowymi lub osobiście kreować pewne rozwiązania, które są bardzo podobne do tego, co inni znają pod pojęciem daily, retrospektywy czy limitowania pracy w toku. Z drugiej strony, gdy kogoś wprowadzamy w arkana metod agilowych, przyswojenie tej wiedzy przychodzi takiej osobie łatwiej, gdy mapuje sobie to, co poznaje, na swoje dotychczasowe doświadczenia. Istnieje tu jednak poważne zagrożenie uproszczenia tego, co trener czy coach (albo Scrum Master) chce przekazać, gdy uczący się, zamiast wsłuchać się i zrozumieć istotę przekazywanej wiedzy, zatrzymuje się na powierzchownym zrozumieniu i zamyka na nowości komfortowym dla siebie stwierdzeniem „już to znam i stosuję”.

W tym temacie przypomina mi się paradoksalny wniosek o tym, że spotkałem już sporo zespołów używających Scruma do organizacji swojej pracy, o których w żadnym wypadku nie powiedziałbym, że są agilowe. Niby posiadają potrzebne role, pobierają pracę z backlogu i dochowują ceremoniału, ale w prawdziwych podstawach agilowych zespół ma poważne braki.

Jak ocenić czy zespół pracuje agilowo?

Gdy myślę o odpowiedzi na podobne pytanie w kontekście wspieranych przeze mnie w danym momencie zespołów, dość oczywista odpowiedź to odniesienie się do manifestu agile. Ale niekoniecznie do jego zasadniczego brzmienia (które jest dość wysokopoziomowe i wieloznaczne, gdyby chcieć sobie wzajemnie pewne rzeczy udowodnić), ale do „Zasad kryjących się za Manifestem”. Zamiana tych punktów na pytania i zadanie ich samemu sobie jako zespół lub jako coach zespołowi, może bardzo mocno rozróżnić, czy nasza praca jest zwinna, czy tylko wykorzystujemy techniki wynikające z inspiracji tym nurtem. Bardzo prosto powiedzieć sobie, że stawiamy na interakcje, współpracę albo jesteśmy otwarci na zmiany, znacznie trudniej prześlizgnąć się po konkretnej wytycznej typu codzienna współpraca IT i biznesu albo oparcie komunikacji o rozmowy twarzą w twarz. Wiele zespołów miałoby różne zdanie na temat utrzymywania równomiernego tempa pracy, zaufania, samoorganizacji czy zmotywowania jednostek do pracy w ramach zespołów.

Czy checklisty agilowe mają sens?

Poprzedni paragraf może czasem zachęcić do próby stworzenia zamkniętej, zerojedynkowej listy pytań, rozwiewających wątpliwości co do naszej agilowości albo ubierających to w jakąś syntetyczną ocenę. To bardzo kontrowersyjny temat i wykorzystanie każdej listy albo ankiety tego typu może być obrócone w narzędzie oceny albo opresji, tracąc jakiekolwiek możliwe korzystne efekty – przypomnienie sobie elementów składowych metody, próba zobiektywizowania refleksji nad swoją własną pracą.

Oczywiście intencja wykorzystania takich list kontrolnych jest zależna wyłącznie od używającego, więc nie będę się zbytnio nad tym rozwodził i zamiast tego, zaproponuję krótki przegląd znanych mi i stosowanych narzędzi tego typu.

  • Scrum but Test” (znany też wcześniej jako Nokia Test) – Ankieta w precyzyjnych punktach pokazuje możliwe poziomy zaawansowania w danych aspektach Scruma. Można dyskutować nad dwoma pytaniami – burndown chart wyszedł z kanonu Scruma w ostatnich aktualizacjach Scrum Guide, również estymowanie zadań jest czymś, nad czym toczy się zażarta dyskusja.
  • Checklista Kniberga – Bardzo konkretna lista aspektów Scruma, posiada również część opcjonalną związaną m.in. ze skalowaniem Scruma, którą traktowałbym raczej jako inspirację niż wymóg.
  • Lista pytań dla Scrum Mastera – Wyczerpująca, z konkretnymi grupami tematów, na które Scrum Master powinien zwrócić uwagę w swoim zespole.
  • Agile w korporacji – Lista, która spodoba się osobom pragnącym wdrożyć agile na dużą skalę – aspekty, na które warto zwrócić uwagę w realiach większych firm. Osobiście nie zgadzam się z punktem dotyczącym iteracji 0, ale niemniej warto przejrzeć, zwłaszcza sprawdzić listę podejrzanych zjawisk.
  • Agile CheckList z VersionOne – Checklista agilowa wydana przez producenta jednego z oprogramowań do zarządzania projektami agilowymi, szczególnie doceniam ją za konkretne wytyczne do poszczególnych ceremonii. Może być bardzo przydatna do samorefleksji zespołu nad przebiegiem swoich spotkań albo oparciem/pomocą dla facilitatora.

Jak dobrze wykorzystać checklisty?

Jeśli Scrum Master albo coach zespołu ma ochotę spróbować wypełnić checklistę albo skorzystać z podobnego narzędzia, szczególnie zachęcam do zrobienia tego (jak wiele innych rzeczy w agile) zespołowo. Wspólne przeanalizowanie którejś z checklist lub jej fragmentów i dyskusja o różnicach w ocenie poszczególnych osób może wskazać niedociągnięcia widziane przez zespół i zainicjować konkretne akcje usprawnieniowe.

Czy macie jakieś doświadczenia z wykorzystania checklist? A może znacie jeszcze jakieś dobre ankiety albo listy warte polecenia? Podzielcie się w komentarzach.

Zdjęcie: checklista przygotowana do misji Apollo 12, źrodło zdjęcia i cała checklista z dodatkowymi komentarzami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Ta strona używa Cookies, korzystając z niej wyrażasz zgodę na używanie ciasteczek zgodnie z ustawieniami przeglądarki. Nasza Polityka Prywatności
Akceptuję, bo lubię Was czytać.
x